Bengu
Yeni Üye
Yapım, 1976'da tamamlandı ve İngilizce ile Arapça olmak üzere iki ayrı versiyon halinde çekildi. Bu, aynı projenin farklı oyuncu kadroları ve dillerle yeniden oluşturulmasını gerektiren oldukça zahmetli bir yöntemdi. Film kaynaklarında İngilizce versiyonun yaklaşık 178 dakika, Arapça versiyonun ise daha uzun bir süreye sahip olduğu belirtiliyor. Africultures+1
Düşünsenize:
Bir sahneyi çekiyorsunuz.
“Tamam, harika.”
Sonra:
“Şimdi aynı sahneyi başka oyuncularla ve başka dilde tekrar çekiyoruz.”
Setteki herkesin yüzündeki ifadeyi hayal etmek bile eğlenceli.
Ama bu tercih tesadüfi değildi. Akkad'ın hedefi filmin farklı coğrafyalardaki izleyicilere ulaşabilmesiydi.
Film Fas ve Libya gibi Kuzey Afrika coğrafyalarında çekildi. Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı'nın yayımladığı sinema yazısında da yapımın büyük bölümünün Libya'da, bazı bölümlerinin ise Fas'ta çekildiği belirtiliyor. Adalet Bakanlığı
Bu nedenle ekranda gördüğümüz çöl, şehir ve savaş atmosferinin arkasında ciddi bir fiziksel prodüksiyon emeği bulunuyor.
Anthony Quinn Neden Bu Kadar Önemliydi?
Çağrı'nın uluslararası tanınırlığında oyuncu kadrosunun da önemli bir rolü var.
İngilizce versiyonda Anthony Quinn Hamza'yı, Irene Papas ise Hind'i canlandırdı. Michael Ansara da Ebu Süfyan karakterinde yer aldı. IMDb+1
Anthony Quinn'in projede bulunması özellikle dikkat çekiciydi. Çünkü uluslararası ölçekte tanınan bir oyuncunun böyle bir yapımda rol alması filmin Batılı izleyicilere ulaşmasına katkı sağlayabilecek önemli bir unsurdu.
Burada yönetmenin stratejik yaklaşımını da görmek mümkün.
Bir tarafta tarihsel ve dini hassasiyetler var.
Diğer tarafta uluslararası sinema seyircisi.
Bunun üzerine büyük prodüksiyon gereklilikleri ekleniyor.
Akkad'ın yönetmenliği, bütün bu unsurları tek bir anlatıda bir araya getirme çabası olarak okunabilir.
Çağrı Filminin Yönetmeni Mustafa Akkad Sadece Yönetmen Değildi
Burada sık yapılan bir hata var: “Çağrı'nın yönetmeni Mustafa Akkad” deyip noktayı koymak.
Oysa Akkad yalnızca yönetmen değil, aynı zamanda filmin yapımcısıydı. Film kayıtlarında hem yönetmen hem yapımcı olarak gösteriliyor. Africultures+1
Bu ayrıntı önemli.
Çünkü yönetmen başka, yapımcı başka bir sorumluluk alanıdır.
Yönetmen ağırlıklı olarak filmin sanatsal ve anlatısal tarafıyla ilgilenirken yapımcı finansman, organizasyon ve projenin genel üretim koşullarında kritik rol üstlenebilir.
Akkad'ın her iki görevi üstlenmesi, Çağrı'nın arkasındaki yaratıcı ve organizasyonel yükün önemli bölümünü taşıdığı anlamına geliyor.
Bir başka deyişle Akkad yalnızca “Motor!” demekle kalmadı.
Filmin gerçekten motor diyebilecek noktaya gelmesini de sağlamak zorundaydı.
Peki Çağrı Neden Hâlâ Konuşuluyor?
Burada bence asıl ilginç soru “Çağrı neden ünlü?” değil.
“Aradan yaklaşık yarım yüzyıl geçmesine rağmen neden hâlâ yönetmeni araştırılıyor?”
Bunun birkaç nedeni var.
İlk olarak film, belirli bir tarihi ve dini dönemi geniş ölçekli sinema diliyle anlatıyor.
İkinci olarak görsel anlatımında alışılmış yöntemlerden ayrılıyor.
Üçüncü olarak uluslararası oyuncularla çalışıyor.
Dördüncü olarak İngilizce ve Arapça versiyonlarının ayrı ayrı çekilmesi gibi alışılmadık bir prodüksiyon sürecine sahip.
Ve belki en önemlisi, film yalnızca bir dönemi anlatmakla kalmıyor; farklı kültürlerden insanların aynı hikâyeye nasıl bakabileceği sorusunu da gündeme getiriyor.
Cornell Cinema filmi “erken İslam tarihine” odaklanan bir epik olarak tanımlarken, Türkiye'deki İLEM kaynağı da Çağrı'nın kahramanını doğrudan göstermeden anlatma özelliğine dikkat çekiyor. cinema.cornell.edu+1
Yönetmenlik Açısından Çağrı'dan Ne Öğrenebiliriz?
Bence Çağrı'nın en ilginç taraflarından biri burada.
Yönetmenlik her zaman “elindeki bütün imkânları kullanmak” değildir.
Bazen tam tersine, neyi kullanamayacağını bilmek ve buna rağmen anlatıyı sürdürebilmektir.
Bir yönetmen karakterini gösteremiyorsa ses kullanabilir.
Bir mekânı istediği gibi kullanamıyorsa ışıkla atmosfer yaratabilir.
Bir olay doğrudan anlatılamıyorsa sonuçlarını karakterlerin davranışları üzerinden gösterebilir.
Bu nedenle Çağrı, yaratıcı kısıtlamaların nasıl anlatım aracına dönüşebileceğini gösteren ilginç bir örnek.
Üstelik bu durum yalnızca sinema için geçerli değil.
Bir romancı karakterinin iç dünyasını anlatmak için sayfalarca konuşabilir.
Bir yönetmen ise bazen yalnızca bir bakışla aynı etkiyi yaratmaya çalışır.
İyi sinemanın büyüsü biraz da burada.
Forumda Asıl Tartışılması Gereken Soru Ne?
“Çağrı filmini kim yönetti?” sorusunun cevabını artık biliyoruz: Mustafa Akkad.
Ama bence forum tartışmasını burada bitirmek yerine başlatmak daha anlamlı.
Çünkü bir filmi sadece yönetmeninin adıyla hatırlamak yeterli mi?
Yönetmen filmin sahibi midir, yoksa oyuncuların, görüntü yönetmeninin, müzisyenin, senaristlerin ve yüzlerce set çalışanının ortak emeğini mi yönetir?
Çağrı örneğinde bu soru daha da ilginç hale geliyor.
Çünkü Akkad aynı zamanda yapımcı.
Yani projenin hem yaratıcı hem de üretim tarafında önemli bir sorumluluğu var.
Peki sizce bir yönetmenin başarısını belirleyen şey yalnızca ortaya çıkan görüntü müdür?
Yoksa imkânsız görünen bir projeyi hayata geçirme becerisi de yönetmenliğin parçası mıdır?
Bir başka soru daha:
Bir karakteri göstermeden onun hikâyenin merkezinde olduğunu izleyiciye hissettirmek mi daha zor, yoksa karakteri sürekli ekranda tutup ilgi çekici kılmak mı?
İşte Çağrı bu soruyu düşündürmesi bakımından hâlâ ilginç.
Kısacası: Çağrı Filmini Kim Yönetti?
1976 yapımı Çağrı filminin yönetmeni Mustafa Akkad'dır. Akkad aynı zamanda filmin yapımcısıdır. Film, The Message adıyla uluslararası alanda tanınmış; İngilizce ve Arapça versiyonları hazırlanmış, Anthony Quinn, Irene Papas ve Michael Ansara gibi oyuncularla geniş bir kadro oluşturulmuştur. IMDb+1
Fakat Çağrı'yı yalnızca “Mustafa Akkad'ın yönettiği tarihi film” diye özetlemek, yapımın arkasındaki emeği biraz haksız yere küçültür.
Çünkü ortada farklı diller, farklı oyuncu kadroları, kültürel hassasiyetler, büyük setler, savaş sahneleri, çöl atmosferi, güçlü müzikler ve doğrudan gösterilemeyen merkezi bir karakterin hikâyesini anlatma zorunluluğu var.
Bu yüzden Çağrı'nın yönetmenini öğrenmek, aslında filmin nasıl yapıldığına dair kapıyı açan ilk anahtar.
Kapının arkasında ise Mustafa Akkad'ın yalnızca kamerayı yöneten biri değil, son derece karmaşık bir sinema projesini farklı kültürlerin kesişiminde kurmaya çalışan bir yapımcı-yönetmen olduğunu görüyoruz.
Ve belki de filmin bugün hâlâ konuşulmasının en güzel tarafı şu:
Bir filmi izledikten yıllar sonra hâlâ “Bunu kim yönetti?” diye araştırıyorsanız, o film bir şekilde hafızanızda yönetmenin imzasını bırakmıştır.
Çağrı'da o imzanın adı ise Mustafa Akkad. İLEM Blog+1
Düşünsenize:
Bir sahneyi çekiyorsunuz.
“Tamam, harika.”
Sonra:
“Şimdi aynı sahneyi başka oyuncularla ve başka dilde tekrar çekiyoruz.”
Setteki herkesin yüzündeki ifadeyi hayal etmek bile eğlenceli.
Ama bu tercih tesadüfi değildi. Akkad'ın hedefi filmin farklı coğrafyalardaki izleyicilere ulaşabilmesiydi.
Film Fas ve Libya gibi Kuzey Afrika coğrafyalarında çekildi. Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı'nın yayımladığı sinema yazısında da yapımın büyük bölümünün Libya'da, bazı bölümlerinin ise Fas'ta çekildiği belirtiliyor. Adalet Bakanlığı
Bu nedenle ekranda gördüğümüz çöl, şehir ve savaş atmosferinin arkasında ciddi bir fiziksel prodüksiyon emeği bulunuyor.
Anthony Quinn Neden Bu Kadar Önemliydi?
Çağrı'nın uluslararası tanınırlığında oyuncu kadrosunun da önemli bir rolü var.
İngilizce versiyonda Anthony Quinn Hamza'yı, Irene Papas ise Hind'i canlandırdı. Michael Ansara da Ebu Süfyan karakterinde yer aldı. IMDb+1
Anthony Quinn'in projede bulunması özellikle dikkat çekiciydi. Çünkü uluslararası ölçekte tanınan bir oyuncunun böyle bir yapımda rol alması filmin Batılı izleyicilere ulaşmasına katkı sağlayabilecek önemli bir unsurdu.
Burada yönetmenin stratejik yaklaşımını da görmek mümkün.
Bir tarafta tarihsel ve dini hassasiyetler var.
Diğer tarafta uluslararası sinema seyircisi.
Bunun üzerine büyük prodüksiyon gereklilikleri ekleniyor.
Akkad'ın yönetmenliği, bütün bu unsurları tek bir anlatıda bir araya getirme çabası olarak okunabilir.
Çağrı Filminin Yönetmeni Mustafa Akkad Sadece Yönetmen Değildi
Burada sık yapılan bir hata var: “Çağrı'nın yönetmeni Mustafa Akkad” deyip noktayı koymak.
Oysa Akkad yalnızca yönetmen değil, aynı zamanda filmin yapımcısıydı. Film kayıtlarında hem yönetmen hem yapımcı olarak gösteriliyor. Africultures+1
Bu ayrıntı önemli.
Çünkü yönetmen başka, yapımcı başka bir sorumluluk alanıdır.
Yönetmen ağırlıklı olarak filmin sanatsal ve anlatısal tarafıyla ilgilenirken yapımcı finansman, organizasyon ve projenin genel üretim koşullarında kritik rol üstlenebilir.
Akkad'ın her iki görevi üstlenmesi, Çağrı'nın arkasındaki yaratıcı ve organizasyonel yükün önemli bölümünü taşıdığı anlamına geliyor.
Bir başka deyişle Akkad yalnızca “Motor!” demekle kalmadı.
Filmin gerçekten motor diyebilecek noktaya gelmesini de sağlamak zorundaydı.
Peki Çağrı Neden Hâlâ Konuşuluyor?
Burada bence asıl ilginç soru “Çağrı neden ünlü?” değil.
“Aradan yaklaşık yarım yüzyıl geçmesine rağmen neden hâlâ yönetmeni araştırılıyor?”
Bunun birkaç nedeni var.
İlk olarak film, belirli bir tarihi ve dini dönemi geniş ölçekli sinema diliyle anlatıyor.
İkinci olarak görsel anlatımında alışılmış yöntemlerden ayrılıyor.
Üçüncü olarak uluslararası oyuncularla çalışıyor.
Dördüncü olarak İngilizce ve Arapça versiyonlarının ayrı ayrı çekilmesi gibi alışılmadık bir prodüksiyon sürecine sahip.
Ve belki en önemlisi, film yalnızca bir dönemi anlatmakla kalmıyor; farklı kültürlerden insanların aynı hikâyeye nasıl bakabileceği sorusunu da gündeme getiriyor.
Cornell Cinema filmi “erken İslam tarihine” odaklanan bir epik olarak tanımlarken, Türkiye'deki İLEM kaynağı da Çağrı'nın kahramanını doğrudan göstermeden anlatma özelliğine dikkat çekiyor. cinema.cornell.edu+1
Yönetmenlik Açısından Çağrı'dan Ne Öğrenebiliriz?
Bence Çağrı'nın en ilginç taraflarından biri burada.
Yönetmenlik her zaman “elindeki bütün imkânları kullanmak” değildir.
Bazen tam tersine, neyi kullanamayacağını bilmek ve buna rağmen anlatıyı sürdürebilmektir.
Bir yönetmen karakterini gösteremiyorsa ses kullanabilir.
Bir mekânı istediği gibi kullanamıyorsa ışıkla atmosfer yaratabilir.
Bir olay doğrudan anlatılamıyorsa sonuçlarını karakterlerin davranışları üzerinden gösterebilir.
Bu nedenle Çağrı, yaratıcı kısıtlamaların nasıl anlatım aracına dönüşebileceğini gösteren ilginç bir örnek.
Üstelik bu durum yalnızca sinema için geçerli değil.
Bir romancı karakterinin iç dünyasını anlatmak için sayfalarca konuşabilir.
Bir yönetmen ise bazen yalnızca bir bakışla aynı etkiyi yaratmaya çalışır.
İyi sinemanın büyüsü biraz da burada.
Forumda Asıl Tartışılması Gereken Soru Ne?
“Çağrı filmini kim yönetti?” sorusunun cevabını artık biliyoruz: Mustafa Akkad.
Ama bence forum tartışmasını burada bitirmek yerine başlatmak daha anlamlı.
Çünkü bir filmi sadece yönetmeninin adıyla hatırlamak yeterli mi?
Yönetmen filmin sahibi midir, yoksa oyuncuların, görüntü yönetmeninin, müzisyenin, senaristlerin ve yüzlerce set çalışanının ortak emeğini mi yönetir?
Çağrı örneğinde bu soru daha da ilginç hale geliyor.
Çünkü Akkad aynı zamanda yapımcı.
Yani projenin hem yaratıcı hem de üretim tarafında önemli bir sorumluluğu var.
Peki sizce bir yönetmenin başarısını belirleyen şey yalnızca ortaya çıkan görüntü müdür?
Yoksa imkânsız görünen bir projeyi hayata geçirme becerisi de yönetmenliğin parçası mıdır?
Bir başka soru daha:
Bir karakteri göstermeden onun hikâyenin merkezinde olduğunu izleyiciye hissettirmek mi daha zor, yoksa karakteri sürekli ekranda tutup ilgi çekici kılmak mı?
İşte Çağrı bu soruyu düşündürmesi bakımından hâlâ ilginç.
Kısacası: Çağrı Filmini Kim Yönetti?
1976 yapımı Çağrı filminin yönetmeni Mustafa Akkad'dır. Akkad aynı zamanda filmin yapımcısıdır. Film, The Message adıyla uluslararası alanda tanınmış; İngilizce ve Arapça versiyonları hazırlanmış, Anthony Quinn, Irene Papas ve Michael Ansara gibi oyuncularla geniş bir kadro oluşturulmuştur. IMDb+1
Fakat Çağrı'yı yalnızca “Mustafa Akkad'ın yönettiği tarihi film” diye özetlemek, yapımın arkasındaki emeği biraz haksız yere küçültür.
Çünkü ortada farklı diller, farklı oyuncu kadroları, kültürel hassasiyetler, büyük setler, savaş sahneleri, çöl atmosferi, güçlü müzikler ve doğrudan gösterilemeyen merkezi bir karakterin hikâyesini anlatma zorunluluğu var.
Bu yüzden Çağrı'nın yönetmenini öğrenmek, aslında filmin nasıl yapıldığına dair kapıyı açan ilk anahtar.
Kapının arkasında ise Mustafa Akkad'ın yalnızca kamerayı yöneten biri değil, son derece karmaşık bir sinema projesini farklı kültürlerin kesişiminde kurmaya çalışan bir yapımcı-yönetmen olduğunu görüyoruz.
Ve belki de filmin bugün hâlâ konuşulmasının en güzel tarafı şu:
Bir filmi izledikten yıllar sonra hâlâ “Bunu kim yönetti?” diye araştırıyorsanız, o film bir şekilde hafızanızda yönetmenin imzasını bırakmıştır.
Çağrı'da o imzanın adı ise Mustafa Akkad. İLEM Blog+1